Search

Chronotype kan de hardloopprestatie en deelname beïnvloeden: een onderzoek onder Nederlandse en Zuid-Afrikaanse marathonlopers

Auteur:

Rob Henst (MSc) (Division of Exercise Science and Sports Medicine, Universiteit van Kaapstad)

Begeleider/coauteur:

Dr. Dale Rae (Division of Exercise Science and Sports Medicine, Universiteit van Kaapstad)

Co-begeleiders/coauteurs:

Dr. Laura Roden (Department of Molecular and Cell Biology, Universiteit van Kaapstad)

Dr. Richard Jaspers (MOVE Research Institute, Vrije Universiteit, Amsterdam)

 

Heeft u vragen of opmerkingen? Stuur een email naar Rob.Henst@alumni.uct.ac.za!

 

Introductie
Iedereen heeft een biologische klok die ons helpt om op specifieke tijden van de dag actief te zijn, te slapen en bepaalde taken uit te voeren. Deze biologische klok noemen we onze circadiaanse klok. Hoewel iedereen een circadiaanse klok heeft, lopen niet alle circadiaanse klokken gelijk. Hierdoor heeft elk individu een eigen voorkeur met betrekking tot het tijdstip om actief te zijn, te slapen en bepaalde taken uit te voeren. Deze individuele voorkeuren noemen wij iemands chronotype: ochtendmensen, avondmensen en alles daar tussenin.

 

In 2012 is er een onderzoek gepubliceerd dat beschreef dat hardlopers, wielrenners en Ironman triatleten uit Zuid-Afrika meer ochtendmens zijn dan Zuid-Afrikanen die alleen fitnessen. De Zuid-Afrikaanse duuratleten uit dat onderzoek waren ook meer ochtendmens dan de meeste groepen uit andere landen.

 

Doel en Methode
​Het doel van het huidige onderzoek was het testen van drie mogelijke verklaringen hiervoor: 1) de atleten zijn meer en op een andere manier lichamelijk actief dan de fitnessers; 2) de Zuid-Afrikanen leven in een warmer klimaat dan de personen uit andere landen waarvan het chronotype bekend is; 3) de starttijden van de hardloop-, fiets- en Ironmanwedstrijden in Zuid-Afrika zijn zeer vroeg in de ochtend (ongeveer 6 uur ’s morgens).

 

Om deze mogelijkheden te onderzoeken hebben we Zuid-Afrikaanse en Nederlandse mannelijke marathonlopers vergeleken met mannen die aan fitness doen. De Zuid-Afrikaanse deelnemers leven in een warm klimaat en hardloopevenementen starten vroeg in de ochtend, terwijl de Nederlandse deelnemers in een kouder klimaat leven en latere marathon starttijden hebben. Alle 380 deelnemers beantwoordden een vragenlijst waarin gevraagd werd naar demografische informatie, hardlooptijden en chronotype.

 

Resultaten
​Uit het onderzoek blijkt dat het onwaarschijnlijk is dat het klimaat invloed heeft op iemands chronotype, in beide landen waren het aantal ochtendmensen en avondmensen onder de fitnessers namelijk gelijk. Wel zijn er meer ochtendmensen onder de Zuid-Afrikaanse marathonlopers dan in de Nederlandse marathonlopers, dus het is waarschijnlijk dat de vroege marathon starttijden hier iets mee te maken hebben. In beide landen blijkt dat de marathonlopers meer ochtendmens zijn dan de fitnessers, dus de mate en soort lichamelijke activiteit kan inderdaad bijdragen aan ons chronotype.


Uit het onderzoek blijkt ook dat hoe vroeger het chronotype (meer ochtendmens) in Zuid-Afrikaanse marathonlopers is, hoe beter zij presteren tijdens de marathon. Het chronotype heeft echter geen effect op de hardloopprestatie onder de Nederlandse marathonlopers. Wij vermoeden dat de vroege marathon starttijden in Zuid-Afrika de hardloopprestatie in avondmensen negatief beïnvloed.

Conclusie
​Wat betekent dit nu voor de praktijk? 1) De mate en soort lichamelijk activiteit kan eraan bijdragen dat personen meer ochtendmens worden; of ochtendmensen kiezen voor meer en andere lichamelijk activiteiten, 2) het chronotype kan de deelname en prestatie beïnvloeden in marathons die starten op zeer vroege (en mogelijk ook zeer late) tijdstippen.